Theatre in Wales

Theatre, dance and performance reviews

Crochan o straeon

Byth Rhy Hwyr

Y Gymraes , Neuadd Talybont , August-10-92
Crochan o straeon oedd drama Y Gymraes, Byth Rhy Hwyr, wedi'w cyflwyno gan
dair menyw ar ffurf cabaret Cymreig. Roedd y perfformiad yn un llonydd a'r
symud wedi'w gyfyngu mewn gwirionedd i dair cadair lle y byddai tair
Cymraes yn cyfyngu eu straeon. Ond straeon oedd y rhain a wibiai o wlad i
wlad ac o brofiad i brofiad, ac a liwiwyd gan 'stumio a phatrymau iaith
confensiynnol.
Mae adrodd stori yn weithred eithafol i'r tair yma; mae'r staraeon yn
deillio o'u 'hymchwil' ar dair menyw wahanol, a'u hargyhoeddiad wrth
draethu'r stori yn troi eu hwynebau a'u mynegiant yn beth grotesg ar
brydiau, yn ddychan ar y straeon eu hunain weithiau.
Gwelwn straeon yn cael eu llunio, eu cyfathrebu, eu torri i fyny, eu dal
yn ol, a'r effaith yn gyffredinol oedd bod y gynulleidfa'n cael ei thynnu
i mewn i wead stori bersonol ac yna'i gwthio allan i sylwi ar y modd y
cafodd honno ei chyfathrebu. Cwestiynwyd ffyrdd derbyniol o dderbyn a
deall gwybodaeth a heriwyd y difrifol cydnabyddiedig; trafodwyd sawl mater
difrifol yn goeglyd fel stori ysgafn neu joc gan ddieithrio'n hymateb
naturiol a gwneud i ni sylwi ar y cynnwys o'r newydd.
Fe gododd y cyflwyniad sawl stereoteip benywaidd a'u dryllio'n syth gan
eironi'r cyflwyno. Ond un peth anochel a gafodd ei ddangos oedd bod
cyflwyno heb uniaethu'n emosiynol yn dasg anodd yn y pendraw, er waetha'r
ysfa'r tair i aros yn oeraidd beiriannol a pheidio ag ymyrryd ym mywydau
eu 'hymchwil'.
gwelwyd hefyd bod cynulleidfa'n mynd i ffurfio ystyr ac arwyddocad allan o
gyfres o straeon sydd heb fod yn llwyr berthnasol i'e gilydd. Dangosodd y
ddrama bod yr ystyr hwnnw yn rhannol berthyn i gonfensiwn ac ymadrodd y
geiriau eu hunain.
Fe gafodd y llinyn storiol ei ddatblygu'n raddol o'r amryw gyfeiriadau a'r
traethu miniog ar y Pethe. Y Pethe i'r tair yma yw rhyfel, y trydydd byd,
ynni niwcliar (ac amryw bynciau llosg tebyg), bod yn fam, siocled a rhyw
ac ymateb yn dderbynniol.
A'i dyma'r cyfarwydd benywaidd ar ei newydd wedd?

Reviewed by: Lisa Lewis

back to the list of reviews

This review has been read 3708 times

 

Privacy Policy | Contact Us | © keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk