Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Rhegi dy fam

Cafodd BETHAN GWANAS ei chyfareddu gan Sundance, drama newydd Aled Jones Williams.

Maen gas gen i adolygu rhywbeth sydd ddim wedi fy mhlesio. Ond, diolch ir nefoedd, mi fydd adolygu Sundance yn bleser. Newydd ddod yn l o Theatr Gwynedd ydw i heno, a phenderfynu mod i am ysgrifennu y munud yma, tra bor cwbl yn ffres yn y meddwl.

Hon yw pumed drama lwyfan Aled Jones Williams, y ficer o Borthmadog, ac mi hoffwn i allu dweud mai hon ywr orau, ond welais i mo Cnawd, felly amhosib yw barnu hynny. Ond rydw i wedi gweld digon oi waith i wybod fwy neu lai beth iw ddisgwyl: drama ddewr, anghyfforddus a chwbl wahanol. Nid feel good mo stwff y ficer. Ac mae Sundance yn dilyn yr un patrwm.

Enwr cymeriad ydi Sundance, ac ar ddechraur ddrama maen gwylio ffilm gowbois tran gorwedd mewn bath, bath tebyg ir un rydan ni wedi gweld cowbois c_l fel Clint ynddyn nhw. Mae yna gadair y tu l iddo, wedi ei gorchuddio gan ddefnydd gwyn, ac ar y dde, mae ffrog briodas wen, hir, hir a rguban coch hirach fyth wedi ei glymu am y canol. Maer cwbl mewn cell gyda bariau trwm ar y drws. I adleisio llais or gorffennol, maen set syml ond effeithiol. Llawn symboliaeth, ond heb fod yn ormod felly; maen gas gen i symboliaeth sydd fel gordd.

Or eiliadau cyntaf, maen berffaith amlwg fod Sundance ddiw cweit yr un fath phawb arall, mae yna elfen gref o sgitsoffrenia ynddo, ac roedd Jonathan Nefydd yn cael hwyl arni. Castio arbennig yn fy marn i mae ganddor wyneb syn gweddu rywsut. Roedd on amlwg yn gwasgu popeth allan or rhan ac mae o wedi hoelio ei hun i fy rhestr bersonol i on actorion gorau. Maen rhaid fod y rhan yma yn fl ar dafod unrhyw actor; sialens yn sicr, ond bobol, y fath... maen anodd dod o hyd i air addas. Rhowch o fel hyn, mi ddylai actorion fod yn baglu dros ei gilydd am y rhan yma. Maen mynd or llon ir lleddf fel sloth ar asid, ac maer clyfrwch geiriol yn feddwol:

... PEPCO ...The family friendly store....

Cut Price!

Price Cuts!

Prime Cuts!

5% off!

10% off!

20% off!

Every fucking things off!

Buy two get one free.

Free gift!

Sbeshyl price!

Sbeshyl offer!

Get off her!

Off her!

Get off oher cowboy!

Oes, mae yna gryn dipyn or iaith fain yn y ddrama, ond dyna syn digwydd pan fydd rhywun yn byw ei fywyd drwyr sgrin fawr:

A mi es i mewn ir pictiwrs y pnawn Sadwrn hwnnw a dwi rioed di dwad allan.

Mae yma lin ellau syn eich taro, eich cnocio. Rhai oherwydd eu bod nhw ,mor annisgwyl a digri o fewn eu cyd-destun:

Mae na bob dim yn y bath ma ond ffwcin d_r.

Eraill oherwydd eu bod mor fendigedig o farddonol:

Sbia! Sbr eira yn hongian ar ochr yr Wyddfa fel paent yn plicio... Odda chdin licio hynna?... Geiria syn nal i hefoi gilydd... fel seffti pins... Naci! Fel lasdig bands.... Am y mod in medru deud petha dwin gwbod mod i yna....

Ac eraill oherwydd eu bod yn gwneud i chi wingo: Ma mam yn medru difetha y resd o dy ffwcin oes di.

Doedd fy nghyfaill ddim wedi mwynhaur ddrama gymaint mi, ond pan glywais ir frawddeg yna, ron in gwybod y byddai hin teimlon annifyr. Mae ganddi fab. I mi, dyna brif thema Sundance: effaith mam ar blentyn, yn enwedig mam sydd yn marw.

Mam, syn

magu ac yn

mygu ac yn

mygu ac yn

magu.

Mae yma drais ac iaith gref na fydd at ddant pawb, ond mae pob rheg yn haeddu ei le. Dwi ddim yn credu i mi gael fy nghyfareddu gymaint gan b_er geiriau ar lwyfan ers gweld Marriage of Convenience gan Ian Rowlands. Nid cyd-ddigwyddiad mor ffaith mai awdur y ddrama fendigedig honno sydd wedi cyfarwyddor ddrama hon, ac maen si_r gen i fod a wnelo fo rhywbeth r syniad gwych o gynnwys y ddrama gyfan yn y rhaglen. Gwnaethpwyd yr un peth yn union gyda Marriage of Convenience.

Mewn erthygl yn Golwg, mae Aled Jones Williams yn dweud ei fod am oedi cyn ysgrifennu rhagor oherwydd mod i wedi dangos dipyn on hun yn y dramu, a mod i eisiau camu nl. Digon teg, ond gobeithio na fydd yn oedin rhy hir. Mae gwir angen awdur fel hyn yng Nghymru heddiw, rhywun syn deall ei gyfrwng ac sydd rhywbeth iw ddweud.

awdur:Bethan Gwanas
cyfrol:441, Hydref 1999

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk