Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Theatr Lwcus

Fe blesiwyd Emyr Edwards yn arw gan gynhyrchiad Theatr Bara Caws o gyfieithiad Bryn Fn o Ffernols Lwcus John Godber.

Unwaith eto mae Theatr Bara Caws wedi sgorio gyda chlamp o gynhyrchiad hollol broffesiynol wrth iddynt deithio trwy Gymru gydag addasiad Bryn Fon o ddrama John Godber, Ffernols Lwcus. Roedd Theatr Chapter, Caerdydd, yn llawn dop ar gyfer eu hymweliad r brifddinas, a chafwyd ar ddeall nad oedd yr un tocyn ar gael ar gyfer y nosweithiau dilynnol wedi i mi eu gweld. Dyma beth yw gwledd theatrig i ni or diwedd, ar l dwy flynedd o gyffredinedd yn y theatr Gymraeg.

Wrth gael ein hwynebu gan set syml ond hollol drawiadol cyn ir perfformiad gychwyn, gwyddem fod yma gynllunydd (Emyr Morris-Jones) a chyfarwyddwr (Tony Llewelyn) sydd yn gwybod sut i ddefnyddio llwyfan yn gelfyddyd ac eton gryno a di-wastraff. Wrth ir chwarae ddatblygu o fewn y set syml yma, roedd effeithiau goleuo ar defnydd o ofod yn gweddu nid yn unig ir llwyfannu a drefnwyd ond hefyd i gynnwys symudol a rhaniadol y ddrama ei hun.

Mae llawer o ddramu Godber yn adlewyrchu nid yn unig technegau theatr ddychanol Dario Fo, ond arfer Fo hefyd o ddefnyddio cyn lleied o baraffanalia llwyfan ag syn bosib i bortreadu byd ei gymeriadau. Peth arall syn drawiadol yng nghymeriadau Godber au bywydau ywr ffaith mai tyfu o fyd cyffredin y dramodydd ei hun a wnnt. Rhoddwyd gofal arbennig ir cyffredinedd yma yn addasiad Bryn Fn. Roedd blas y t_ cownsil a bywydau teli a bingo wedi eu sefydlun gelfydd o gychwyn y perfformiad. Ychwanegodd hyn yn y pen draw at y gwahaniaeth a ddaeth ym mywydaur ddau brif gymeriad wedi iddynt ennill y lotri ddwywaith a cheisio ymgymryd u cyfoeth mewn modd a ymddangosain ddigri ac eton drist.

Maer ddrama ei hun yn portreadu lwc dda Jean (Gwenno Elis Hodgkins) ai g_r Morris (Wyn Bowen Harries) wrth iddynt ennill anferth o swm ar y lotri. Maen dangos yr effaith mae hyn yn ei gael nid yn unig ar eu bywydau hwy, ond, hefyd, bywydau eu perthnasau ar bobl sydd ar ymylon eu byd. Nid ywr ddau yn medru cynnal eu llawenydd nau cyfrifoldeb wrth ymgymryd r fath swm o arian. Wrth ir ddrama ddatblygu gwelwn y straen, yr anhapusrwydd ar digofaint a ddaw yn sgil yr ennill. Roedd rhythm comig a thrasig y ddrama yn ymddangos yn gelfydd ac yn feistrolgar yn nwylor cyfarwyddwr ar actorion trwy gydol y chwarae. Wrth i Jean a Morris ymbellhau oddi wrth ei gilydd, gwelwn oferedd eu hymdrechion i ddygymod u cyfoeth.

Mae Bryn Fn wedi creu clamp o addasiad llwyddiannus wrth ddefnyddio dwy dafodiaith ar wahanol adegau, iaith Cofis ar gyfer bywyd cyffredin prif gymeriadau Godber, ac iaith yn codi o ardal y tu allan i Gaernarfon ar gyfer rhannau dwysach y ddrama. Yr oedd y ddeuoliaeth yman ychwanegu at ystyr lawnaf y mynegiant.

Roedd cael cylch ar ganol cefndirol y set lle taflwyd cefn-luniau cymwys i leoliad y gwahanol olygfeydd yn gampus o syniad. Gwelwyd, er enghraifft, tafluniau o adar Vernon Ward ar gyfer t_ cownsil Jean a Morris, coridor ysbyty wrth i Morris ymweld i fam (Catrin Fychan), relins yn portreadur fynwent yn angladd mam Morris, ac yn gweu trwyr cyfan tafluniau o beli lotrin twmblo ar draws ei gilydd fel motiff gweladwy canolog y cynhyrchiad.

Fel roedd y chwaraen datblygu, cawsom olygfeydd o gomedi bur wedi eu cyfoethogi deialog ffraeth, ystumio celfydd, amseru meistrolgar a chyd-actio tu hwnt o gelfydd. Roedd mynegiant amryfal wyneprydau Gwenno Elis Hodgkins yn y darnau comedol ac yn ei thristwch, amseru comedol Wyn Bowen Harries, yr amryddawn Catrin Fychan wrth iddi bortreadu gyda gofal manylion cymeriadol Mam idiosyncratig Morris, chwaer fyrlymol Jean, ynar cynllwyngar Fagi, ac Eilir Jones fel y cellweirus Gwyndaf, g_r Ann, ar trachwantus Rheithior i gyd yn arbennig. Dyma berfformio gan gr_p o actorion or safon a ddisgwylir gan gelfyddyd theatr or radd flaenaf mewn gwlad.

Fel y datblygair chwarae cawsom gip cynhwysfawr nid yn unig trwyr perfformio, ond hefyd trwy strwythur ac ansawdd yr ysgrifennu, or hyn y mae John Godber yn anelu ato mewn cymaint oi ddramu, sef ysgrifennu comedi gyda brathiad a gyda diben. Roedd y gomedi yn nerthol ac yn finiog yn nwylor cwmni yma o actorion a chyfarwyddwr, ac roedd y brathiad yn sicr yn nirywiad bywydaur ddau brif gymeriad wrth iddynt blymio ir gwaelodion.

Daliwyd at yr ychydig fflamau comedol a geir yn y sgript hyd y diwedd. Yna, boddwyd hyn yn y pathos sydd yn tyfu wrth ir ddau brif gymeriad sylweddolir camgymeriadau a wnaethpwyd ganddynt ar hyd y daith. Gosodir ergyd olaf y gomedi hon yn nychweliad Morris sydd yn edrych ymlaen at geisio adfer y bywyd syml a fu gydai wraig Jean, dim ond i wynebu ei marwolaeth truenus. Roedd dehongliad Wyn Bowen Harries yn gampus hyd y diwedd, fel yr oedd llewyrch ar gelfyddyd ei gyd-actorion yn yr ensemble. Maen rhaid cytuno r gosodiad a geir yn rhaglen y cynhyrchiad, sef mai byddwch yn ofalus or hyn a ddeisyfwch - rhag ofn i chi gael eich dymuniad yw moeswers y ddrama.

Noson wir wefreiddiol a thrawiadol yn y theatr oedd hon, noson iw chofio am amser maith, ar math o noson i obeithio amdani yn y dyfodol.

awdur:Emyr Edwards
cyfrol:510, Gorffenaf / Awst 2005

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk