Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Y Farchnad ai Psyche

Ydy Ar y Lein yn cyhoeddi dyfodiad dramodydd ifanc newydd gwefreiddiol? Dyna yw barn HEFIN WYN am ddrama gyntaf Gwyneth Glyn.

Maer ddrama Ar y Lein, sydd wedi ei chyfansoddi ai chyfarwyddo gan Gwyneth Glyn, yn berl o ddrama. Nid sn am ddyddiau atgofus rhyw lein fach rheilffordd ddiarffordd a diflaniad ffordd o fyw a wneir, ond, yn hytrach, y lein honno syn ffin rhwng gwallgofrwydd a sadrwydd yng nghanol ein byd cyfoes llawn tranglwns a hunandwyll.

Maer ddau gymeriad, Daniel (Rhodri Meilir) a Brenda (Tammi Gwyn) yn gwbl gredadwy. Maer ddeialog yn slic a realaidd, ar datblygiad yn glyfar gyfrwys. Mae yntaun blentyn gwerthoedd y farchnad yn perthyn i genhedlaeth l-Thatcheraidd. Y farchnad stoc yw ei beth a cholli ac ennill symiau eithafol o arian dros nos. Rhithiau ywr cymeriadau o gig a gwaed sydd yn ei fywyd; ei wraig ai bennaeth y clywir eu lleisiau ar y ffn. Mae ei berthynas bocs o Sugar Puffs yn fwy ystyrlon.

Mae hithau hefyd yn byw yn Llundain mewn fflat sydd gyferbyn iw eiddo yntau. Maer ddau, yn ddiarwybod iw gilydd, yn gymdogion. Maer coridor yn un ffin sydd rhyngddynt ac maen ofynnol ir ddau ei chroesi cyn diwedd y ddrama. Twyll astroleg yw ei pheth hi. Cymer arni fantell Psychic Sue er mwyn mwytho ei chwsmeriaid ar y ffn r hyn maen nhw am ei glywed am eu buchedd. Russell Grant ai feibl horiscopaidd yw ei ffon gynnal. Greddf dynes syn ei llywio.

Ymyrraeth yw mynych alwadau ffn ei mam o Ddeiniolen ond fe brawf hin fwy o seicic na Brenda, mewn gwirionedd, wrth iddi synhwyro meddyliau tryblith ei merch. Y seryddwr yw cwmni pennar hocedwraig yng nghyfyndra ei fflat. Wyt tin gwbod Russel, yr unig beth dwin ei wbod yw fy mod i ddim yn gwbod meddai wrth adleisio cri ei chenhedlaeth. Adleisir hyn yn sylw Daniel drws nesa pan ddywed ei bod yn berffaith bosib twyllo eich hun nad oes eliffant yn eistedd yn eich ystafell er ei fod yn ddiamaun llenwir ystafell.

Daw tro ar fyd pan dderbynia Phsychic Sue alwad oddi wrth Daniel neu Peter fel y cyflwyna ei hun a chanlyniad y berthynas yw iddin gwbl fympwyol, heb gymorth Russell Grant, enwi tri o gwmnaur farchnad stoc yn ymwneud siocled, coffi a nwy iddo fuddsoddi ynddynt, ar buddsoddiadau hynnyn talu ar eu miliynfed.

Oherwydd ymdrechion trwsgwl Brenda i gynnal safon o Saesneg soffistigedig ai mynych dyngu yn ei mamiaith, yn ei rhwystredigaeth, fe sylweddola Daniel/Peter bod Psychic Sue, y metropolis, yn Gymraes ln loyw.

Mae yntaun datgelu mymryn am ei geifndir bore oes wrth iddo alw i gof ddylanwad Robert Drewi ar Ysgol Sul tra bon ei haleliwio hi wrth ir miliynau ddodwy a deor. Ond o weld y dryll yn ei law, ac yntaun rl boi, maen amlwg bod ffilmiau Westerns yn gymaint o ddylanwad Rhodd Mam yn nyddiau plentyndod. Bellach dyw sinigiaeth byth yn bell or wyneb.

Fe ddawr dnouement terfynol yn y coridor yn rhyddhad ir ddau fe dybiwn i ac yn gyfle o bosib i ddechrau byw. Dengys gafael tenau y ddau ar werthoedd nad ydyn nhw y tu hwnt i achubiaeth neu brynedigaeth. Dawr ddau i olau dydd ou cocynau a mater ir gynulleidfa, wrth gwrs, yw dyfalu beth fydd y cam nesaf.

O ran profiad theatrig roedd gwylio a gwrando ar Ar y Lein yn Theatr y Gromlech, Crymych, yn fatgoffa o brofiad cyffelyb dros chwarter canrif yn l yn Arena, Theatr y Sherman, Caerdydd, yn gwylio drama or enw Y Cadfridog. Roedd y ddrama honno o bendilio emosiynol rhwng dau filwr o eiddo Meic Povey hefyd yn cyhoeddi dyfodiad dramodydd ieuanc newydd cyffrous.

Mewn adolygiad yn y cylchgrawn hwn dri rhifyn yn l fe fu Gwyneth Glyn, wrth adrodd ei haml-ddoniau, yn tafoli cynhyrchiad Cwmni Bara Caws or ddrama Dulce Domum gan Valmai Jones. . . .diolch diffuant i Gwmni Bara Caws am roi ar lwyfan gynhyrchiad mor bur hufen i, mor gyffrous thrn sgrech ac mor ysgytwol rhyw (h.y. rhyw ysgytwol!) meddai. Gellir dweud bod Cwmni Bara Caws wedi llwyddo yn hynny o beth am yr eildro gydai gyflwyniad o Ar y Lein.

Os yw gwir theatr i fod yn fwy na noson o adloniant, prin y medr ein Theatr Genedlaethol atgyfodedig ragori ar brofiad y ddwy awr yma o ddeunydd cnoi cil. Ac yn sicr mae yma ddramodydd a all gyfrannu at dwf y Theatr Genedlaethol. Does dim ond gobeithio na wna Gwyneth Glyn, ar sail ei chynnyrch proliffig hyd yma, losgi ei dawn yn ulw cyn aeddfedu.

Tua chwarter canrif yn l hefyd roedd Sin Eirian yn amlygu ei hun fel dramodydd a oedd yn gwingo yn erbyn confensiynau a chredoau ei gyfnod ai gefndir Anghydffurfiol. Taranu yn erbyn spam cyfrifiadurol, merfeidd-dra rhaglenni teledu realiti pry-ar-y-wal selebs a thwyll byw bywyd trwy fotymau ffns mudol mae Gwyneth Glyn.

Yn ystod y nawdegau roedd nifer o ddoniau cyffelyb yn y meysydd creadigol u bryd ar ddefnyddio llwyddiant yn y byd Cymraeg fel carreg gamu ir byd Saesneg. Dyna oedd yn c_l wrth i Ed Thomas arwain yr haid trwy gyhoeddin groch ei fod yn Gymro a oedd yn arddel safbwynt cignoeth a wlatgar tran cyfleu realiti a myth Y Cymoedd wrth roi llais i froc mr l-ddiwydiannol.

Hyderaf na ddigwydd hynny i Gwyneth Glyn yn negawd gyntaf canrif a milrif newydd gan ei bod, ar un olwg, wedi bwrw ei phrentisiaeth dros y ffin tra roedd yn fyfyrwraig yn Rhydychen. Dyw hynny ddim i ddweud na fyddai trosiad o Ar y Lein yn hudo cynulleidfaoedd Hampstead. Ond gall dyhead ac uchelgais ei harwain i greu dramu ysgytwol a doniol am y cyflwr Cymreig.

awdur:Hefin Wyn
cyfrol:495, Ebrill 2004

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk