Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Diafol Drama

Ydy on bryd noddir dramu festri? Elin Llwyd Morgan syn dweud fod rhaid cefnogir noswaith ddrama gymunedol.

Daeth cyfnod y gwyliau drama i ben ddiwedd mis Mai, ynghyd r teimlad fflat yna a ddaw yn sgil rhoir gorau i rywbeth sydd wedi bod ar y gweill ers hanner blwyddyn.

Yn naturiol ddigon, ychwanegwyd at y teimlad gan y ffaith na chafodd Cwmni Glyn Ceiriog yr un wobr yn un or tair g_yl y buom yn cystadlu ynddynt, er i ni gael ein canmol gan y beirniaid a chael ymateb da gan y gynulleidfa ym mhob man.

Roedd y ddrama Y Dyn Newydd gan Carys Davies ein cyfarwyddwraig yn wreiddiol a doniol a chyfoes, yn dechrau fel drama cegin ffarm draddodiadol cyn troin sgit ar raglenni teledu fel Changing Rooms a Wife Swap. Drama oedd yn torri confensiynau, chwedl Alun Elidir (beirniad g_yl Llanrhaeadr), ond beryg na wnaethon nir actorion ddigon o gyfiawnder hi.

Nid oedd amgylchiadau on plaid ni or dechrau, gan nad oedd dau on hactorion gorau ar gael y naill yn brysur yn hyfforddi rygbi ar llall wedi mynd i Galiffornia i labro am ddeufis.

Yna, ar l ein dbut yn neuadd y pentre, bun rhaid i ddau actor arall dynnu allan am ei bod hin adeg _yna, gan beri i Carys orfod cymryd rhan un ohonynt, tra daeth y labrwr yn ei l or America mewn pryd i gymryd rhan y llall.

Hwyrach y byddain haws cael drama efo llai o gymeriadau ynddi er mwyn osgoi problemau fel hyn, ond y peryg ydi y basan nin cael lot llai o hwyl wedyn a dyna syn ein hysgogi ni yn anad dim: cael hwyl wrth ymarfer a pherfformio a diddanu pobol eraill.

Tipyn o agoriad llygad oedd sylweddoli nad dyma syn ysgogi rhai cwmnau, fodd bynnag, wrth i ni ddod ar draws un criw ffroenuchel yng Ng_yl Ddrama Eisteddfod Powys. Ac eithrio un aelod cln, roedden nhwn rhy fawreddog hyd yn oed i wylio cynhyrchiadaur cwmnau eraill, felly pleser or mwya oedd gweld eu gwepiaun disgyn pan na chawson nhw wobr!

Os oes na gythral canu, mae na ddiafol drama hefyd, oedd un ymateb. Ond mae ein cwmni ni bob amser yn edrych ymlaen i weld ein cyd-gystadleuwyr yn actio, ac yn methu deall unrhyw un nad ydynt yn rhannu ein chwilfrydedd, hwyl a bonhomie thespiaidd!

Chwerthin ydir tonic gorau, medda nhw, a dyna pam dwin meddwl fod yn well gan bobol weld dramu digri na rhai difrifol ar y cyfan ar ein lefel amatur ni, o leia. Braf o beth ydi gweld dramu newydd hefyd, yn hytrach nar un hen ailbobiadau.

Ar l dod yn ail yng ng_yl Corwen rai blynyddoedd yn l efo ffars yr oeddwn i wedii sgwennu or enw Bl_ Rins a Blwmars, anfonais y sgript at Wasg Carreg Gwalch yn y gobaith oi chyhoeddi yng Nghyfres y Llwyfan (wedi i ambell un gysylltu mi yn gofyn am gopi ohoni).

Eglurodd Myrddin ap Dafydd eu bod wedi gorfod rhoir gorau i gyhoeddi dramu gan nad oedd grantiau ar eu cyfer mwyach, er gwaethau poblogrwydd ar ffaith fod cwmnau o hyd yn chwilio am ddramu newydd iw perfformio (fel y gwyddwn ar l treulio oriau yn pori trwy storfa ddramur wasg).

Eleni, gwelwyd tair drama wreiddiol a fyddai wedi bod yn ychwanegiadau gwerth chweil i gyfres or fath, yn ogystal chomedau ein cwmni ni, gan gynnwys Y Ddau Glaf drama grafog, off-bt olaf y diweddar Brynmor Griffiths, y mae colled enfawr ar ei l.

Awgrymodd y dramodydd/beirniad Gwion Lynch mai un opsiwn fyddai cyhoeddi dramu ar y we, ond yr opsiwn gorau o ddigon fyddai sicrhau grantiau iw cyhoeddi ar ffurf llyfrynnau bach hwylus yn arddull Cyfres y Llwyfan (neun wir atgyfodir gyfres honno).

Mae gwyliau a nosweithiau drama yn dal i ffynnu (yng nghefn gwlad yn enwedig), yn adloniant llenyddol syn haeddu nawdd ariannol llawn cymaint ag unrhyw gyfrwng llenyddol ac adloniadol arall. Mae teithiau beirdd ac awduron yn cael eu noddi, felly pam anwybyddu diwylliant poblogaidd dramu festri? O bosib am eu bod yn rhy werinol eu hapl mewn byd elitaidd.

awdur:Elin llwyd Morgan
cyfrol:522/523 Awst 2006

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk