Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Dau Gwmni, Un Nod

Cwmni newydd yn cael ei sefydlu, un arall yn cael ei atgyfodi, a hynny mewn dyddiau o gwtogi ar nawdd ir theatr fel ir celfyddydau eraill. Beth ywr agenda? Stori: MENNA BAINES

Does dim byd newydd mewn clywed actorion yn cwyno am gyflwr y theatr Gymraeg. Mae Wynford Ellis Owen, un o hoelion wyth Cwmni Theatr Cymru a Theatr yr Ymylon gynt, yn sn am ddiffyg amser i ymarfer, am brinder rhannau swmpus i actor gael ei ddanedd iddynt, ac am dristwch sefyllfa lle mae actorion profiadol fel John Ogwen yn dweud nad oes ganddynt byd ar l i ymgyrraedd ato. Mae Daniel Evans, yr actor or Rhondda, yn edrych ar yr y broblem o safbwynt ychydig yn wahanol, fel un o nifer o actorion ifanc dawnus o Gymru syn ennill eu bara menyn y tu draw i Glawdd Offa, ond digon tebyg yw ei bryderon yntau. Maen honni nad oes dim yn y theatr Gymraeg fel ag y mae ar hyn o bryd iw ddenu ef ai debyg yn l.

Er fod sefyllfar theatr Gymraeg yn iach o ran nifer y cwmnau ar nifer o gynhyrchiadau, maen dila o ran y deunydd ei hun, meddai.

Ond maer ddau actor mor argyhoeddedig i gilydd ei bod yn hen bryd gwneud rhywbeth heblaw cwyno a disgwyl ir atebion gyrraedd fel manna or nefoedd.

Maer holl drafod yma ar Theatr Genedlaethol wedi bod, meddai Wynford Ellis Owen. Ond drwg hynny ydi ei fod o i gyd yn amodol maer math o beth rhai pobl yn sn amdano, efo theatrau mawr crand, yn dibynnu ar ddod o hyd i filiynau o bunnoedd o arian newydd. Mi fyddwn nin aros am byth. Mwyan byd dwin meddwl am y peth, mwya amlwg ydi o i mi mai yn nwylo unigolion oddi mewn ir theatr ei hyn y maer cyfrifoldeb o newid pethau.

Dyna pam mae ef ar actores Morfudd Hughes, gyda nawdd gan Gyngor y Celfyddydau a TAC, wedi sefydlu cwmni theatr newydd or enw Theatr y Dyfodol. Eu cynhyrchiad cyntaf fydd Siwan Saunders Lewis a fydd yn teithio yng Ngwynedd yn yr Hydref ac yn genedlaethol y flwyddyn nesaf os ceir rhagor o nawdd. Yn y cyfamser, mae Daniel Evans wedi perswadior cyfarwyddwr Ceri Sherlock i atgyfodi ei hen gwmni arbrofol, Theatrig, gydar bwriad o lansio rhaglen waith gyda chyfieithiad o ddramau David Memet, The Woods, yn yr Eisteddfod eleni.

Yn achos y ddau gwmni, maer pwyslais ar wneud yn fawr o adnoddau bychain. Mae Theatr y Dyfodol wedi rhoir gwaith gweinyddol yn nwylo Theatr Gwynedd, ac wedi dewis drama gyda dim ond pedwar cymeriad er mwyn gallu cynyddur amser ymarfer or tair wythnos syn arferol i bum wythnos. Y bwriad yw rhoi prawf ar ddull dwys, manwl o weithio y mae Morfudd Hughes, ymhlith actorion Cymraeg eraill, wedi cael profiad ohono ar gwrs cyfarwyddo yn The School of the Science of Acting yn Llundain, Hi fydd yn cyfarwyddo, gydar cast yn cynnwys Wynford Ellis Owen a Rhian Morgan. Yn achos Theatrig, dim ond dau gymeriad sydd yn nrama David Memet, ac mae Daniel Evans, fydd yn actio gyda Marie Pride o dan gyfarwyddyd Ceri Sherlock, yn rhagweld cynhyrchiad syml. Fydd yna ddim set gymhleth, dim sbloet. Y llymaf ywr cynhyrchiad, mwya o bwyslais fydd yna ar yr actio ar cyfarwyddo ei hun, sef yn gwmws beth sydd ar goll ar hyn o bryd. Bwriad arall gan Theatrig yw cynnal gweithdai na fyddant o angenrheidrwydd yn arwain at berfformiad, er mwyn rhoi cyfle i actorion arbrofi heb y pwysau o orfod paratoi cynhyrchiad.

Mae Daniel Evans yn gweld atgyfodi Theatrig fel cam tuag at y nod o greu awyrgylch gyfforddus a beiddgar syn mynd i fod yn ddeniadol i actorion ifanc. Mae Wynford Ellis Owen yntau ffyddiog fod actorion oi genhedlaeth ef yn barotach nag a fuont i gymryd gwaith llwyfan o ddifri.

Dwi yn teimlo fod yna symudiad pendant ymhlith actorion ar hyn o bryd i feddwl y tu hwnt i yrfa bersonol ac i feddwl yn fwy cyffredinol am les y theatr Gymraeg. Ac efor holl sn am gwtogi drama ar S4C, efallai y byddwn nin gweld rhagor o actorion yn troin l at y theatr. Mae yna ryw dda ymhob drwg.

awdur:Menna Baines
cyfrol:413, Mehefin 1997

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk