Theatre in Wales

Archif atodiadau theatr bARN ers 1992

Y Madogwys a Dalier Sylw

BETHAN JONES, cyfarwyddwr artistig y cwmni, syn disgrifior siwrnai hyd yn hyn

Pan ddarllenais ddraft cyntaf ddrama Gareth Miles, Y Madogwys, ces fy nharo gan gryfder y stori liwgar, anturus, ac wedi deall bod deuganmlwyddiant marwolaeth John Evans yn nesu, roeddwn yn ei weld fel cyfle rhy dda iw golli. Y bwriad gwreiddiol oedd creu rhyw extravaganza prif lwyfan, ond wrth weithio ar y testun daeth yn amlwg i mi nad dymar arddull orau ar gyfer y darn. Gan fod Antur Waunfawr yn trefnu dathliadau cymunedol ar gyfer y deuganmlwyddiant, roedd yn bwysig mai yn y fan honno y byddair sioe yn agor, ynghanol cymuned John Evans gynt. Yn wir, wrth ddarllen mwy am ddiwylliant y brodorion Indiaidd y daeth John Evans ar eu traws, yn enwedig am eu traddodiad llafar o adrodd storau am hanes y llwyth, deuthum ir casgliad mai cynhyrchiad i gymunedau ddylai Y Madogwys fod. Roedd yn galw am arddull a fyddain caniatu i ni ddod yn agos at y gynulleidfa i drosglwyddo iddynt stori anurus syn cyfuno elfennau o ddiwylliant a thraddodiadau cenhedloedd yr Indiaid brodorol a ddioddefodd gymaint o dan mewnfudwyr Ewropeaidd.

Cefais wybod bod carreg fawr ym mynedfar amgueddfa frodorol yn Efrog Newydd, gydar geiriau canlynol wediu torri arni We are still here. Den ni yma o hyd, chwedl Dafydd Iwan. A dyma ddechrau ar y syniad o weur diwylliant brodorol a diwylliant Cymru ynghyd i greu cynhyrchiad cerddorol a gweledol cynhyrfus.

Wele Madog ddewr ei fron,

Yn gapten ar y llynges hon.

Wrth gwrs roedd rhaid sicrhau perfformwyr gyda sgiliau cerddorol, offerynnol a lleisiol, a oedd hefyd wediu trwytho yn y diwylliant traddodiadol Cymreig. A phwy fyddai r sgiliau drymio, canu a dawnsio brodorol? Roedd yr ateb yn amlwg, ond sut a lle roedd cael gafael arnynt? Buom yn ffodus yn ein cysylltiad r American Indian Trust ym Mryste. Mae ein cydweithrediad Carlisle Antonio, rheolwr yr ymddiriedolaeth, sydd ei hun o dras Lakhota-Cheyenne y Gogledd, wedi arwain at gysylltiadau a fyddai wedi bod yn anodd iawn i ni ein hunain eu crest. Bydd tri Indiaid brodorol yn cymryd rhan yn y sioe gan gynnwys Carlisle, syn arbenigo mewn caneuon protest Dafydd Iwan ei bobl ei hun efallai!

Ar l dilyn siwrnai John Evans trwyr cynhyrchiad, a chael blas ar ddawnsio a chanu cyfarwydd a dieithr iawn, bydd y noson yn gorffen gyda chyfle i ymuno mewn cn a dawns syn asior ddau ddiwylliant mewn ffordd gyfoes. Adlais on cydweithrediad ni, ac o gydweithrediad John Evans llwyth y Mandiaid. Ai nhw oedd y Madogwys, disgynyddion Madog? A fyddwn nin cychwyn ton arall o Madogmania? A ywr chwedl yn dal yn fyw? Dewch i weld y sioe!

awdur:Bethan Jones
cyfrol:431/432, Ionawr 1999

I archebu copïau o'r cylchgrawn cysylltwch â'r cyhoeddwyr:
bARN
Gwasg Dinefwr
Heol Rawlings
Llandybie
Sir Gaerfyrddin
SA18 3YD
ffôn: 01269 851640
ffacs: 01269 851046
swyddfa@cylchgrawnbarn.com
www.cylchgrawnbarn.com

Privacy Policy | Contact Us | ©2006 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk