Theatre in Wales

The latest theatre, dance and performance news

Sain Gwybod     

Does dim llawer yn gwybod am y cysylltiad rhwng deintydd yng Nghaliffornia, un o ddiwygwyr crefyddol enwocaf Cymru a’r byd, a hen silindr gwêr ar gyfer recordio sain o un o drefi Blaenau Gwent.

Mae archifydd sain cynorthwyol y Llyfrgell Genedlaethol yn gwybod yn iawn gab iddo deithio ar draws yr Unol Daleithiau gyda recordiad bregus ond gwerthfawr o Evan Roberts Casllwchwr, un o brif ysgogwyr diwygiad 1904-05.

“Cyflwynwyd y recordiad i Archif Sain a Sgrîn y Llyfrgell Genedlaethol gan ?r o Dredegar,” meddai Dafydd John Pritchard.
“Ond yn anffodus roedd y silindr gwêr, a ddefnyddiwyd i recordio llais y diwygiwr, yn un ar ddeg darn i gyd ac yn amhosib i wrando arno,” ychwanegodd.

Aed ati i chwilio am arbenigwr mewn atgyweirio silindr o’r fath ond doedd y rhai amlwg ddim yn fodlon mentro â’r orchwyl arbennig hon. Yr unig un i gytuno ac i sefyll yn y bwlch oedd deintydd o Los Angeles.

“Cymerodd y Dr Michael Khanchalian bum niwrnod gan ddefnyddio bod owns o amynedd a medr deintyddol oedd ganddo i gael y maen i’r wal,” ychwanegodd Dafydd Pritchard. “Felly yng Nghaliffornia, o bob man, y cefais y profiad iasol o glywed llais Evan Roberts gyntaf erioed ac er syndod roedd o’r pregethu yn Saesneg!” meddai.

Bellach gall cynulleidfaoedd prif theatrau Cymru brofi’r un wefr iasol wrth iddyn heidio i weld cynhyrchiad diweddaraf Theatr Genedlaethol Cymru, Hen Rebel, sef drama gerdd rwysgfawr wedi’I selio ar ddiwygiad anhygoel Evan Roberts.

“Daeth Evan Roberts a’r pump o gantoresau oedd yn ei gwmni’n enwog dros nos a chofnododd gohebwyr y wasg yn lleol ac yn genedlaethol ddatblygiad eu sêl Gristnogol,” meddai Cyfarwyddwr Artistig Theatr Genedlaethol Cymru, Cefin Roberts. “Roedd canu cynulleidfaol, wrth gwrs, yn ganolog i lwyddiant crwsâd Evan Roberts ac mae hynny’n ei dro’n cynnig conglfaen ardderchog ar gyfer cynhyrchiad cerddorol,” ychwanegodd.

Mae yna gast o 13 yn Hen Rebel gyda David Lyndon, sy’n wreiddiol o Lanelli, yn chwarae rhan Evan Roberts ei hun. Aelodau eraill o’r cast yw Maldwyn John, Llion Williams, Frank Lincoln, Dafydd Huw James, Rhys ap Wiliam, Carys Gwilym, Angharad Lee, Elin Llwyd yn ogystal â’r pedwar o actorion craidd Theatr Genedlaethol Cymru, Owen Arwyn, Rhian Blythe, Carys Eleri a Dave Taylor.

Bydd Hen Rebel yn cychwyn ar daith yn Theatr Sherman, Caerdydd (6-8 Hydref, 2005) gyda perfformiadau’n dilyn yn Theatr Lyric, Caerfyrddin (11 Hydref, 2005); Theatr Ardudwy, Harlech (Hydref 13-14); Canolfan Gelfyddydau Aberystwyth (Hydref 20-21); Theatr Mwldan, Aberteifi (Tachwedd 3-4, 2005); Clwyd Theatr Cymru, Yr Wyddgrug (Tachwedd 8-9, 2005); gyda’r perfformiadau olaf yn Theatr Gwynedd, Bangor (Tachwedd 16-19, 2005).

Ysgrifennwyd sgript Hen Rebel gan yr actores, cyfarwyddwraig a’r dramodydd enwog, Falmai Jones. Mae’r trefniant cerddorol gan Einion Dafydd.

Cynhelir sesiwn egluro ar gyfer dysgwyr cyn un perfformiad ym mhob un o’r theatrau. Dylid cysylltu â’r theatrau am fanylion.

Theatr Genedlaethol Cymru  
web site
: www.theatr.org

e-mail:
Tuesday, September 20, 2005back

 

 

Older news stories have been carefully archived.
2006 | 2005 | 2004 | 2003 | 2002 | 2001 | 2000 | 1999

 

Privacy Policy | Contact Us | ©2013 keith morris / red snapper web designs / keith@artx.co.uk